Xứng danh dòng tộc - Tự hào tổ tiên

Hệ tộc Nguyễn Tri

Trang chủ Thông tin Nhớ Nguyễn Tri Phương, cùng vài trang sử buồn xa cũ… - Trang 5

Nhớ Nguyễn Tri Phương, cùng vài trang sử buồn xa cũ… - Trang 5

Email In
Chỉ mục bài viết
Nhớ Nguyễn Tri Phương, cùng vài trang sử buồn xa cũ…
Trang 2
Trang 3
Trang 4
Trang 5
Trang 6
Trang 7
Trang 8
Tất cả các trang

 

VI. Thêm 2 tư liệu bổ sung cho phần trên:

1/Trong cuốn “Hà Nội giai đoạn 1873-1888” (viết vào khoảng những năm 20 của thế kỷ XX) nhà sử học André Masson đã cho công bố  báo cáo của F. Garnier gửi cho Thống đốc Nam Kỳ chi tiết về cuộc tấn công thành Hà Nội do đích thân mình chỉ huy.

Đoạn trích sau đây mãi giờ mới được công bố qua bản dịch của Lưu Đình Tuân:
Năm giờ rưỡi sáng toán thứ nhất gồm 30 thủy binh và một khẩu pháo 4 do trung úy hải quân Bain de Coquerier chỉ huy rời trại để vào vị trí trước cửa Tây nam thành. 5 giờ 45 phút, toán thứ hai gồm 30 pháo thủ hải quân do ông Trentinian chỉ huy lên đường đến Cửa Đông Nam.

Rồi ông Esmez khi đó cũng dẫn 30 thủy binh và 3 khẩu pháo 4 cũng tiến về hội quân. Theo sau ông ta có một đội dự bị gồm 20 thủy binh. Ngoài sông Hồng, các pháo hạm Scorpion và Espignole chuẩn bị bắn phá...


Đúng 6 giờ sáng, tôi dẫn đầu đơn vị đặt chân lên cầu lũy bán nguyệt Đông Nam. Tiếng súng trường (mousqueton) của ông Bain nổ bên trái tôi cùng những quả đạn đầu tiên của pháo thuyền ngoài sông Hồng bắn thẳng vào thành.

Quân địch hoàn toàn bất ngờ. Bị nhiều đợt tấn công dồn dập, họ không biết điểm nào là điểm thực sự bị tấn công. Chúng tôi giải tỏa cầu khỏi những tấm chông bừa bãi khắp nơi mà không sợ đạn bắn.

Khi các pháo thủ An Nam trên thành lũy vào được vị trí thì chúng tôi đã ẩn được ở sát tường công sự. Những người phòng thủ chỉ còn cách ném đá xuống.

Chúng tôi dùng rìu búa nhưng không phá được cửa thành. Tôi bèn cho đặt khẩu đại bác trên cầu và ba phát đạn liên tiếp đã mở đường cho chúng tôi. Ngay lập tức ông Trentinitan và toán bộ binh của hải quân lao vào bên trong công sự góc. Tại đây quân phòng thủ không ẩn được phải chạy lên thềm đất ở chân thành.


Làn hỏa lực mãnh liệt của chúng tôi hướng vào những người trên mặt lũy và làm thất bại ý định của các pháo thủ địch nhiều lần định chĩa pháo về phía chúng tôi.

... Trong thời gian trên, ông Esmez cho pháo chiếm vị trí trên cầu và bắn thủng cánh cổng trong tiếng rào rào của đá từ trên lũy ném xuống. Chiếc cửa vững chắc này chống đỡ khá lâu. Khi mở được lối vào, tôi lao vào vòm cổng cùng với mấy người lính theo sau, và ngay tức khắc nhận ra trước mặt mình mấy người đang cầm lọng che cho một vị quan đang chỉ huy phòng thủ.

Tôi cũng bất ngờ khi nhận ra vị quan này chính là tướng Nguyễn Tri Phương. Sự ngẫu nhiên khiến vị trí chỉ huy của ông ta lại chính cửa tôi phải tấn công! Một cuộc đụng độ ngắn bằng súng lục đã giải quyết hoàn toàn khu vực phía cổng. Lính An Nam chạy tứ tán.
Một lúc sau ông Esmez cho tung bay trên đỉnh cột cờ lá cờ ba màu của Pháp đồng thời cũng là tín hiệu quy ước để các pháo hạm ngoài sông ngừng bắn phá. Lúc đó là 6 giờ 55 phút. Vài phút sau cờ Pháp bay trên năm cửa thành. Chúng tôi không có nguời nào bị thương…

2/Tròn một tháng sau trận tấn công thành Hà Nội, Nguyễn Tri Phương trút hơi thở cuối, thọ 73 tuổi. Ngày  22/12/1873  Francis Garnier bị quân Cờ Đen của Lưu Vĩnh Phúc mai phục giết gần Ô Cầu Giấy.
Cái xác mất đầu của Garnier được trung sĩ Champion mang về thành cùng xác hai lính thủy bị giết. Lái buôn kiêm gián điệp Jean Dupuis đã tả lại qua trích dẫn của André Masson.
“Không có gì kinh khủng hơn những cái xác không đầu đó. Cái xác trải dài trên rơm y nguyên như lúc mang về chiều hôm trước. F. Garnier cánh tay phải bị đứt, tay trái để xuôi theo thân.

Chân phải đi giày chân trái chỉ có tất ngắn. Quần áo tả tơi, khắp người đầy vết gươm và giáo. Ngực bị mổ. Tim bị lấy mất. Da bụng bị lột hai tay co quắp. Các thi thể được đóng trong áo quan bằng gỗ rất dày và được chôn gần Hoàng Cung chỗ hai gốc đa lớn....”

Trong sách của mình, André Masson cũng trích tài liệu của G. Dupuis rằng mãi đến ngày 6/1/1884 tức là 11 năm sau, người ta mới tìm thấy đầu của F. Garnier và chôn sau cùng với thây. Một chi tiết là sau khi mất, Nguyễn Tri Phương được chôn cất ngay trong thành. Francis Garnier cũng được chôn trong thành.

Sau này Nguyễn Tri Phương được đưa về an táng ở quê nhà thôn Đường Long, xã Phong Chương, huyện Phong Điền (Thừa Thiên-Huế)
Còn F. Garnier mấy năm sau được đưa về chôn ở nghĩa trang nằm trong khu Nhượng địa của Pháp.

Vậy mà, 124 năm kể từ sau ngày ông hy sinh vì dân vì nước, một kẻ thiếu ý thức đã làm một việc mà ai biết được đều không khỏi đau lòng:
Vào lúc 22 giờ ngày 23-8, một trẻ chăn trâu đã phát hiện ngôi mộ của danh tướng Nguyễn Tri Phương tại thôn Đại Phú, xã Phong Chương, huyện Phong Điền (Thừa Thiên-Huế) bị kẻ gian đào bới nghiêm trọng và báo cho chính quyền địa phương thôn và xã.

Ngay lập tức UBND xã Phong Chương đã cử người kiểm tra hiện trường thấy có 3 vết đục vào mộ và lăng tẩm lấy đi nhiều khối đất. Kẻ gian để lại hiện trường một chiếc đục.

Theo nhận định của người dân địa phương, kẻ gian nghi trong mộ có chôn vàng nên đào bới để lấy cắp…

Tranh mô tả cảnh Garnier bị quân Cờ Đen sát hại
Tranh mô tả cảnh Garnier bị quân Cờ Đen sát hại

VII.Thành Hà Nội thất thủ lần thứ nhất, có thể thấy gì qua sự kiện này?

J.Dupuis mà ta dịch là Đồ Phổ Nghĩa chỉ là một tên “lái buôn”.Vậy mà y dám hống hách, xấc xược, đòi hỏi nhiều điều quá đáng: như đòi đóng quân trên bờ sông, đòi thả người của hắn bị bắt giam, đòi có nhượng địa ở Hà Nội, đòi được cung cấp muối và than đá để đưa lên Vân Nam bán…

Thêm nữa, y còn cho bắt quan quân và người dân đem xuống tàu, cướp thuyền gạo của triều đình, đánh phá nhiều đồn của quân Việt và quân Cờ Đen ở hai bên bờ sông, dám xé cả bố cáo của tổng đốc Nguyễn Tri Phương khi mới ra nhậm chức vv…

Vậy mà Nguyễn Tri Phương chỉ cho mời y đến “thương lượng”( nhưng hắn từ chối).Có thể đây là chủ ý của Huế, nhưng điều này và việc để mất thành Hà Nội sẽ kể ngay sau đây, một lần nữa cho ta thấy nhà Nguyễn đã “ mất sức đề kháng” như thế nào.

Đến khi viên thiếu tá hải quân F. Garnier mượn cớ dẫn quân ra để dàn xếp vụ việc trên, tên quan Pháp nhanh chóng hội quân với Dupuis để đòi hỏi và làm nhiều điều ngang ngược khác nữa: như đòi đóng quân trong thành, đòi tổ chức việc thu thuế, cho quân đi bắt bớ, đánh đập, bức hiếp dân lành…

Quá bức xúc vì tình cảnh này, nên khi có lệnh bất hợp tác được ban hành, nhân dân và binh lính rất tích cực thực hiện: như  không ai chịu chỉ đường, mua bán tiếp tế với Pháp, các chợ không họp, đóng cọc ngăn chận tàu giặc đi lại trên sông, các giếng nước uống thường bị bỏ thuốc độc, kho thuốc súng của chúng mấy lần bị đốt cháy trong đêm…

Giữa lúc đội quân của thực dân lâm vào cảnh hết sức nguy khốn, y nhận được viện binh ( nhưng chắc cũng không bao nhiêu, vì tính đến ngày 20-11-1873, lực lượng trong tay của Garnier chỉ có 212 tên, kể cả lính người Việt, lính thợ. Còn vũ khí cũng rất ít, ngoài số súng có hạn, chỉ có 11 khẩu đại bác, hai tàu chiến và một tàu đổ bộ).

Lập tức vào ngày 16-11-1873, Garnier tự tiện tuyên bố mở cửa sông Hồng để tự do chuyên chở hàng hóa và buôn bán, thiết lập chế độ thuế quan mới. Rồi sáng ngày 19-11-1873, y còn đưa tối hậu thư buộc Nguyễn Tri Phương giải giáp quân đội, rút hết súng trên thành…Không cần đợi trả lời, sớm ngày hôm sau, y ra lệnh nổ súng…
Sử sách nào cũng nói, tình căng thẳng đã lâu, thế mà Nguyễn Tri Phương lại quá chủ quan: tin tưởng giặc không thể trở mặt và đánh sớm như vậy, nên việc cho binh lính luyện tập và bố trí canh phòng chểnh mảng, thiếu chu đáo.

Ta hãy đọc lại một đoạn báo cáo :“Quân địch( chỉ quân Việt) hoàn toàn bất ngờ. Bị nhiều đợt tấn công dồn dập, họ không biết điểm nào là điểm thực sự bị tấn công. Chúng tôi giải tỏa cầu khỏi những tấm chông bừa bãi khắp nơi mà không sợ đạn bắn.

Khi các pháo thủ An Nam trên thành lũy vào được vị trí thì chúng tôi đã ẩn được ở sát tường công sự. Những người phòng thủ chỉ còn cách ném đá xuống. trích bố  báo cáo của F. Garnier gửi cho Thống đốc Nam Kỳ).

Cho nên quân số trong thành có tới 7000 người, địch chỉ có một nhúm cỏn con mà thành chỉ giữ được hơn 1 giờ thì mất!

Đâu chỉ vậy, lợi dụng cơ hội F. Garnier còn đưa quân đi đánh chiếm nhiều nơi: như Hưng Yên, Phủ Lý, Hải Dương, Ninh Bình, Nam Định.(Ở Hưng Yên, quan chủ tỉnh Nguyễn Đức Đạt không dám đánh, chịu nhổ cọc cho thuyền giặc đi qua, chịu tuân lệnh của giặc- ở Ninh Bình, tuần phủ Nguyễn Thứ đem quân ra ngoài thành xếp hàng nghênh tiếp giặc vv…Đúng là những chuyện đáng cười ra nước mắt)

Thế rồi, trời bất dung gian, tên Garnier và tên Balmy cùng một số binh lính dưới quyền, lọt vào ổ phục kích của quân Cờ Đen và đều bị giết chết ( 21-12-1873).Nghe hung tin, đội quân của chúng ở Hà Nội vô cùng hoảng sợ và còn làm chấn động cả giới cầm quyền tại Sài Gòn.

Lúc này khí thế bên ta lên rất cao. Quân và dân Việt ráo riết bao vây thành Hà Nội. Đội quân Cờ Đen của Lưu vĩnh Phúc đã chuẩn bị hàng trăm chiếc thang dài để chuẩn bị công thành. Đại quân do Hoàng Kế Viêm, Trương Quang Đản chỉ huy tiếp tục tổ chức nhiều trận đánh tại Thường Tín , Gia Lâm…

Nhưng ngay chính lúc ấy, vua Tự Đức lại thốt những câu rất chủ bại:

“…Giết được An Nghiệp (Garnier) chỉ là kết quả nhất thời đột xuất, bằng đường đường chính chính tranh thắng với họ, tưởng cũng khó giữ lâu được…”

Thế là nhà vua “ngây thơ” ban lệnh không cho quân tiến công đánh vì sợ giặc phẫn nộ và chỉ thị cho Nguyễn Văn Tường mau chóng nói chuyện thương thuyết với họ.

Cuối cùng vào ngày 15-3-1874 tại Sài Gòn, đất nước ta nhận thêm hiệp ước Giáp Tuất gồm 22 điều khoản, trong đó có khoản  thừa nhận cho bọn xâm lược được cai quản toàn bộ Nam Kỳ…

Đúng là Tự Đức không những đã cứu thực dân một bàn thua trông thấy, mà còn dâng hiến miếng mồi hết sức béo bở cho đối phương!...

 



Lần cập nhật cuối ( Thứ sáu, 01 Tháng 10 2010 06:59 )  

Mạng xã hội

Thăm dò

Website này có hữu ích không?
 

Tài trợ

SweetSoft Solutions Ltd.
Hương Vị Nấm
Công ty Thăng Long

Bài mới nhất

Bài xem nhiều nhất

Danh ngôn

  • Bây giờ nếu ta chỉ gắng lây lất mà sống, sao bằng thung dung chết về việc nghĩa - Nguyễn Tri Phương
  • Không thành công cũng thành nhân. - Nguyễn Thái Học
  • Dẫu có bạc vàng trăm vạn lạng. Chẳng bằng kinh sử một vài kho. - Lê Quý Đôn
  • Tự biết mình là người sáng suốt. Thắng được người là có sức mạnh. Thắng được mình là kiên cường. - Lão Tử