Xứng danh dòng tộc - Tự hào tổ tiên

Hệ tộc Nguyễn Tri

Trang chủ Thông tin Nhớ Nguyễn Tri Phương, cùng vài trang sử buồn xa cũ… - Trang 8

Nhớ Nguyễn Tri Phương, cùng vài trang sử buồn xa cũ… - Trang 8

Email In
Chỉ mục bài viết
Nhớ Nguyễn Tri Phương, cùng vài trang sử buồn xa cũ…
Trang 2
Trang 3
Trang 4
Trang 5
Trang 6
Trang 7
Trang 8
Tất cả các trang

 

X. Lời kết:

Ở bài thơ Điếu Nguyễn Tri Phương của Nguyễn Thiện Thuật bên trên có 2 câu thật hay, tôi xin chép ra đây nguyên văn cùng lời dịch:

Bách chiến gian nan năng bất tử
Nhất hòa cô tức tiện quyên sinh

(Dịch nghĩa:Trăm trận đánh gian nan, không thể làm cho ông chết được
Một cuộc hòa nhùng nhằng, khiến ông phải quyên sinh)

“Một cuộc hòa nhùng nhằng…”, chỉ cần mấy chữ vừa ghi bên, theo tôi đã đủ nói lên nguyên do của mọi thảm cảnh.Và hai câu thơ trên tuy đã dành để điếu Nguyễn Tri Phương, nhưng vẫn có thể dành để điếu Phan Thanh Giản và bất kỳ cho những ai đã hy sinh cho cuộc chiến lâu dài và buồn bã này.

Khi soạn bài, tôi biết được ngày trước không những Tự Đức cho cải tên mà còn có lần đã gửi áo ấm cho lão thần Nguyễn Tri Phương, khi ông đang trấn thủ thành Thăng Long vào những ngày tiết trời trở nên buốt giá: “áo này là áo ngự dùng trong mùa lạnh. Ta ban cho khanh để tỏ là người có công đức và tăng thêm vẻ quân dung...”.
Cả sách vỡ của đối phương cũng có nhắc đến ông:

Nguyễn Tri Phương dẫn binh về, đồ hành lý riêng ông, ông sai một tên quân máng trên ngọn kích là vài bộ quân y đã ngã màu vì trận mạc xông pha, đủ thấy ông không làm giàu nhờ chiến tranh và lòng hy sanh ái quốc của ông chỉ có quan phụ tá của ông là Phan Thanh Giản là so sánh được.

Về đức tánh liêm khiết bên làng văn quan cũng như bên võ quan, thì hai vị nầy, dẫu sử phương Tây cũng hãnh diện phô trương giữa cảnh tà tâm ô xú của hàng quan lại An Nam.( Alfred Schreiner trong sách Abre’ge’ de l’histoire d’An nam, tr 282-283. Vương Hồng Sển dịch).

Tuy rằng về việc quân, do nhận thức và khả năng có hạn chế,  do những lý do khách quan mà tôi đã nói bên trên, khiến ông chưa thể làm tròn trách nhiệm làm tướng chỉ huy của mình.

Bởi vậy theo tôi, Nguyễn Tri Phương là người gan dạ, liêm khiết, yêu nước nhưng không phải là vị tướng có nhiều tài năng, nhiều cơ mưu; cũng như vị vua của ông là Tự Đức chỉ được tiếng làm thơ hay, có hiếu với mẹ nhưng “anh minh” thì dường như có rất ít, nếu không muốn nói chẳng có chút nào!

Tuy nhiên sống mà vua quí, dân yêu, bè bạn thương, giặc kính nể…chẳng đáng làm gương và “hãnh diện phô trương, giữa cảnh tà tâm ô xú của hàng quan lại An Nam” hay sao?...

Bùi Thụy Đào Nguyên, soạn
Tái bút :

Bài soạn thể hiện ý muốn “ôn cố tri tân”. Vì lẽ đó trong bài soạn bạn đọc bắt gặp ít nhiều những cụm từ đại để như: “đáng lẽ ra”, “có lẽ nên”; hoặc đôi lời phiền trách…đó không phải là tôi gợi chuyện để xúc phạm người xưa, mà chỉ muốn cùng bạn đọc nhìn lại những gì được mất của hôm qua, để từ đó có thể rút ra những bài học bổ ích và thiết thực cho hôm nay và mai sau thôi.

Chân thành cảm tạ bạn đọc đã theo dõi bài và những tác giả mà tôi đã sử dụng tài liệu để trích dẫn.

Tài liệu tham khảo chính:

-Tổng tập của Gs Trần Văn Giàu, Nxb Quân đội nhân dân, năm 2006
-Web  Bảo tàng lịch sử quân sự Việt Nam, mục Nguyễn Tri Phương.
- Hỏi đáp lịch sử, tập 4 do nhóm nhân văn trẻ soạn, Nxb Trẻ, năm 2007
-Việt Nam sử lược của Trần Trọng Kim, Nxb Tân Việt, Sài Gòn năm 1968
-Dương sự thủy mạc, khuyết danh, bản dịch của Khoa Sử, ĐHTH Hà Nội
cùng vài tài liệu khác, tôi đã nêu tên trong bài.

Sưu tầm



Lần cập nhật cuối ( Thứ sáu, 01 Tháng 10 2010 06:59 )  

Mạng xã hội

Thăm dò

Website này có hữu ích không?
 

Tài trợ

SweetSoft Solutions Ltd.
Hương Vị Nấm
Công ty Thăng Long

Bài mới nhất

Bài xem nhiều nhất

Danh ngôn

  • Bây giờ nếu ta chỉ gắng lây lất mà sống, sao bằng thung dung chết về việc nghĩa - Nguyễn Tri Phương
  • Không thành công cũng thành nhân. - Nguyễn Thái Học
  • Dẫu có bạc vàng trăm vạn lạng. Chẳng bằng kinh sử một vài kho. - Lê Quý Đôn
  • Tự biết mình là người sáng suốt. Thắng được người là có sức mạnh. Thắng được mình là kiên cường. - Lão Tử